मार्गदर्शक
हिंदू लग्नाच्या बायोडाटाचा फॉरमॅट: शीर्षक, रकाने आणि संपूर्ण नमुना
बहुतेक हिंदू कुटुंबांतील वडीलधाऱ्यांना बायोडाटा एका ठरावीक पद्धतीचा अपेक्षित असतो: सर्वात वर छोटे मंगलवचन, मग वैयक्तिक माहिती, पत्रिका, शिक्षण, कुटुंब आणि अपेक्षा. क्रम किंवा शीर्षक चुकले, तर ते त्यांच्या लगेच लक्षात येते. हिंदू लग्नाच्या बायोडाटाचा फॉरमॅट प्रत्येक रकान्यानुसार, प्रदेशानुसार फरकांसह आणि संपूर्ण नमुन्यासह इथे दिला आहे.
- सुरुवात एका मंगलवचनाच्या ओळीने करा, उदा. ॥ श्री गणेशाय नमः ॥ — तुमचे कुटुंब लग्नपत्रिकेवर लिहिते तीच.
- नेहमीचा क्रम ठेवा: वैयक्तिक माहिती, पत्रिका, शिक्षण व करिअर, कुटुंब, माझ्याविषयी, अपेक्षा, संपर्क.
- जन्मवेळ आणि जन्मस्थळ, राशी, नक्षत्र, गोत्र आणि मंगळ (मांगलिक) स्थिती फक्त तुमचे कुटुंब पत्रिका जुळवत असेल तरच लिहा.
- प्रदेशानुसार पद्धती बदलतात: महाराष्ट्रात देवक आणि कुलदैवत, गुजरातमध्ये मूळ गाव, दक्षिणेत नक्षत्र (स्टार) आणि जाथगम.
शीर्षक ओळ: कोणती वापरावी
जवळजवळ प्रत्येक हिंदू बायोडाटाची सुरुवात नावाच्या वर मध्यभागी लिहिलेल्या, देवतेचे स्मरण करणाऱ्या किंवा शुभ शब्दाच्या ओळीने होते. कोणती ओळ वापरावी याचा काही नियम नाही. लग्नाच्या निमंत्रण पत्रिकेवर किंवा नव्या हिशोबाच्या वहीच्या पहिल्या पानावर जी ओळ लिहितात, तीच ओळ कुटुंबे साधारणपणे निवडतात.
| शीर्षक | असे लिहितात | कोण वापरतात |
|---|---|---|
| श्री गणेशाय नमः | ॥ श्री गणेशाय नमः ॥ | उत्तर आणि पश्चिम भारतात सर्वाधिक वापरली जाणारी; कोणत्याही शुभ कार्याच्या सुरुवातीला गणपतीचे स्मरण केले जाते |
| श्री | ॥ श्री ॥ | अनेक मराठी, गुजराती आणि कन्नड कुटुंबे; छोटी आणि कोणत्याही देवतेसाठी योग्य |
| ओम | ॐ | एखाद्या विशिष्ट देवतेशी न जोडलेले, साधे काहीतरी हवे असणारी कुटुंबे |
| जय श्री कृष्ण | ॥ जय श्री कृष्ण ॥ | अनेक गुजराती आणि राजस्थानी कुटुंबे, विशेषतः वैष्णव घराणी |
| ओम नमः शिवाय | ॥ ॐ नमः शिवाय ॥ | ज्यांचे कुलदैवत शिव आहे अशी कुटुंबे |
| कुलदैवताची ओळ | ॥ श्री कुलस्वामिनी प्रसन्न ॥ | महाराष्ट्रीय कुटुंबे अनेकदा कुलदेवता किंवा कुलस्वामिनीचे नाव लिहितात |
| पिल्लैयार सुळी | உ | तमिळ कुटुंबे, जी कोणत्याही शुभ लेखनाच्या सुरुवातीला हे एकच चिन्ह लिहितात |
| प्रजापतये नमः | প্রজাপতয়ে নমঃ | बंगाली कुटुंबे, लग्नाच्या निमंत्रण पत्रिकेच्या प्रथेप्रमाणे |
एकच ओळ वापरा, एकाखाली एक तीन स्मरणाच्या ओळी नकोत. बायोडाटा इंग्रजीत असला तरी शीर्षक देवनागरीत किंवा तुमच्या स्वतःच्या लिपीत ठेवू शकता; वाचणारे त्याला एक प्रतीक मानतात. गणपती, ओम किंवा कलश असे छोटे बोधचिन्ह या ओळीऐवजी वापरता येते किंवा तिच्या वर ठेवता येते.
कुटुंबांना अपेक्षित क्रमाने नोंदी
| विभाग | नोंदी | उदाहरण |
|---|---|---|
| वैयक्तिक माहिती | पूर्ण नाव, जन्मतारीख, उंची, धर्म (आणि तुमचे कुटुंब उल्लेख करत असल्यास जात/समाज), मातृभाषा, वैवाहिक स्थिती, आहार, शहर | अंकित श्रीवास्तव · 11 नोव्हेंबर 1995 · 5′ 9″ · हिंदू · हिंदी · अविवाहित · शाकाहारी · बंगळुरू |
| पत्रिका | जन्मवेळ आणि जन्मस्थळ, राशी, नक्षत्र, गोत्र, मंगळ स्थिती | सकाळी 5:50, प्रयागराज · वृश्चिक · अनुराधा · कश्यप · मांगलिक नाही |
| शिक्षण व करिअर | सर्वोच्च पदवी आणि संस्था, पद, कंपनी, शहर, उत्पन्नाची श्रेणी | B.Tech, MNNIT Allahabad · सीनियर सॉफ्टवेअर इंजिनिअर, Bosch, बंगळुरू · ₹22 – 26 लाख प्रतिवर्ष |
| कुटुंब | व्यवसायासह आई-वडील, भावंडे, कुटुंबाचा प्रकार, मूळ गाव | वडील UP PWD मधून निवृत्त · एक मोठी बहीण, विवाहित · विभक्त कुटुंब · प्रयागराज |
| माझ्याविषयी | तुमच्या स्वतःच्या शब्दांत 40–70 शब्द | तुम्ही काय करता, तुम्हाला काय आवडते, तुमच्यासाठी काय महत्त्वाचे आहे |
| जोडीदाराकडून अपेक्षा | वयोगट, शिक्षण, ठिकाण, मूल्यांविषयी एक ओळ | वय 25–29, पदवीधर, बंगळुरूमध्ये राहण्याची तयारी |
| संपर्क | आई किंवा वडिलांचे नाव, नंबर आणि शहर | वडील — 94XXXXXX52 (प्रयागराज) |
जात किंवा पोटजात लिहिणे ऐच्छिक आहे. अनेक हिंदू कुटुंबे धर्मासोबत ती लिहितात; अनेक लिहीत नाहीत. तुमचे कुटुंब जात पाहत नसेल तर ती वगळा, किंवा अपेक्षांमध्ये “जातीचे बंधन नाही” असे लिहा.
पत्रिकेचा भाग
जी कुटुंबे कुंडली जुळवतात, त्यांच्यासाठी ज्योतिषी हाच भाग वाचतात. बाकी सगळे जन्मतारीख, जन्मवेळ आणि जन्मस्थळावरून काढले जाते, म्हणून ही माहिती आठवणीतून नव्हे तर जन्म दाखल्यावरून किंवा हॉस्पिटलच्या नोंदीवरून घ्या.
उदाहरण
जन्मवेळ: सकाळी 5:50 · जन्मस्थळ: प्रयागराज, उत्तर प्रदेश · राशी: वृश्चिक · नक्षत्र: अनुराधा (चरण 3) · गोत्र: कश्यप · मंगळ: नाही
इथे राशी म्हणजे चंद्रराशी, मासिकातील राशीभविष्यातील सूर्यराशी नव्हे. मंगळ स्थिती “मांगलिक”, “मांगलिक नाही” किंवा “आंशिक मांगलिक” अशी लिहा — ती कधीही रिकामी ठेवू नका. गण आणि नाडी ऐच्छिक आहेत. तुमचे कुटुंब पत्रिका जुळवत नसेल, तर हा संपूर्ण भाग काढून टाका आणि जन्मतारीख वैयक्तिक माहितीत ठेवा. पत्रिकेच्या तपशिलांवरील लेखात प्रत्येक नोंदीची माहिती आहे.
गोत्र: कसे लिहावे
गोत्र म्हणजे वडिलांकडचा वंश, जो एखाद्या ऋषीपर्यंत जातो — कश्यप, भारद्वाज, वसिष्ठ, वत्स, गौतम आणि इतर अनेक. अनेक हिंदू कुटुंबे एकाच गोत्रात लग्न करत नाहीत, म्हणून ते गोत्र पाहतात. ते एका शब्दात लिहा: “गोत्र: भारद्वाज”.
- मुलीसाठी, तिच्या वडिलांचे गोत्र लिहा — ज्या गोत्रात तिचा जन्म झाला ते.
- आईचे गोत्र: उत्तर भारतातील काही कुटुंबे तेही टाळतात, म्हणून ते दोन्ही लिहितात: “गोत्र: कश्यप (स्वतःचे), गर्ग (आईचे)”.
- तेलुगू कुटुंबे साधारणपणे आडनावासोबत (इंटिपेरू) गोत्रम लिहितात.
- तुमचे गोत्र नक्की माहीत नाही? आजी-आजोबांना किंवा कुटुंबाच्या पुरोहितांना विचारा. तुमचे कुटुंब गोत्र कधीच वापरत नसेल, तर अंदाजाने लिहिण्यापेक्षा ती ओळ वगळा.
प्रादेशिक फरक
- उत्तर भारत (उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश, राजस्थान, दिल्ली, हरियाणा): हिंदी किंवा इंग्रजी; सर्वात वर ॥ श्री गणेशाय नमः ॥; गोत्र, अनेकदा आईच्या गोत्रासह; मंगळ स्थिती बारकाईने पाहिली जाते; मूळ गाव किंवा जिल्ह्याचे नाव साधारणपणे लिहिले जाते.
- महाराष्ट्र: ॥ श्री ॥ किंवा कुलस्वामिनीची ओळ; राशी, नक्षत्र, चरण, गण आणि नाडी; देवक (लग्नविधीत वापरले जाणारे कुळाचे प्रतीक) आणि खंडोबा किंवा तुळजाभवानी यांसारखे कुलदैवत; मामाचे नाव अनेकदा लिहिले जाते. मराठी बायोडाटा फॉरमॅट पाहा.
- गुजरात: जय श्री कृष्ण किंवा गणपतीची ओळ; तालुक्यासह मूळ गाव (वतन); जात/समाजाचा उल्लेख अनेकदा असतो; पत्रिकेचा तपशील खूप वेगवेगळा असतो, पूर्ण भागापासून फक्त राशीपर्यंत.
- तमिळनाडू आणि केरळ: तमिळ बायोडाटामध्ये पिल्लैयार सुळी; नक्षत्र (नच्चत्तिरम किंवा नक्षत्रम), रासी आणि लग्नम हे मुख्य तपशील; दोषम असल्यास त्याची नोंद केली जाते; रासी आणि नवांश कुंडलीसह जाथगम साधारणपणे वेगळे पाठवले जाते. तमिळ बायोडाटा फॉरमॅट पाहा.
- कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेश / तेलंगणा: गोत्र, पादासह नक्षत्र आणि राशी; अनेक कुटुंबे कुलदैवताचे नाव असलेली एक ओळ जोडतात.
- बंगाल: सर्वात वर प्रजापतये नमः; गोत्र, राशी आणि गण (देव, नर किंवा राक्षस) सहसा लिहिले जातात.
हिंदू लग्नाच्या बायोडाटाचा नमुना
॥ श्री गणेशाय नमः ॥ बायोडाटा — अंकित श्रीवास्तव
वैयक्तिक माहिती
| जन्मतारीख | 11 नोव्हेंबर 1995 |
| उंची | 5′ 9″ |
| धर्म | हिंदू |
| मातृभाषा | हिंदी |
| वैवाहिक स्थिती | अविवाहित |
| आहार | शाकाहारी |
| राहण्याचे ठिकाण | बंगळुरू |
पत्रिका
| जन्मवेळ व जन्मस्थळ | सकाळी 5:50, प्रयागराज |
| राशी | वृश्चिक (स्कॉर्पिओ) |
| नक्षत्र | अनुराधा, चरण 3 |
| गोत्र | कश्यप |
| मंगळ (मांगलिक) | नाही |
शिक्षण व करिअर
| शिक्षण | B.Tech (इलेक्ट्रॉनिक्स), MNNIT Allahabad |
| व्यवसाय | सीनियर सॉफ्टवेअर इंजिनिअर, Bosch, बंगळुरू |
| उत्पन्न | ₹22 – 26 लाख प्रतिवर्ष |
कुटुंब
| वडील | राकेश श्रीवास्तव — निवृत्त असिस्टंट इंजिनिअर, UP PWD |
| आई | निर्मला श्रीवास्तव — निवृत्त शिक्षिका, Kendriya Vidyalaya |
| भावंडे | एक मोठी बहीण, विवाहित, लखनौमध्ये दंतवैद्य |
| कुटुंबाचा प्रकार | विभक्त |
| मूळ गाव | प्रयागराज, उत्तर प्रदेश |
माझ्याविषयी
| मी गाड्यांच्या ब्रेकिंग सिस्टिमसाठी सॉफ्टवेअर लिहितो आणि सहा वर्षांपासून बंगळुरूमध्ये राहतो. आठवड्यातून तीन दिवस सकाळी बॅडमिंटन खेळतो, साधे उत्तर भारतीय जेवण बनवतो आणि दिवाळी व होळीला प्रयागराजला घरी जातो. सुरुवातीला मी थोडा अबोल असतो, आणि मला प्रामाणिकपणा आणि दोन्ही कुटुंबांबद्दल आदर महत्त्वाचा वाटतो. |
जोडीदाराकडून अपेक्षा
| वय 25–29, पदवीधर किंवा त्याहून अधिक शिक्षण, नोकरी करणारी किंवा नोकरी करण्याची तयारी असलेली. हिंदू; जातीचे बंधन नाही. बंगळुरूमध्ये राहण्याची तयारी. दयाळू, सरळ स्वभावाची आणि आपल्या कुटुंबाशी जवळीक असलेली. |
संपर्क
| वडील | राकेश श्रीवास्तव — 94XXXXXX52 (प्रयागराज) |
फक्त नमुना — सर्व नावे, तारखा आणि नंबर काल्पनिक आहेत.
बोधचिन्ह आणि डिझाइन
तुमच्या शीर्षक ओळीला जुळणारे एकच बोधचिन्ह निवडा: ॥ श्री गणेशाय नमः ॥ सोबत गणपतीचे चित्र, किंवा ॐ सोबत ओम. एका पानावर दोन वेगवेगळ्या देवता असल्या तर पान गच्च भरलेले दिसते. पारंपरिक मरून, भगवी किंवा सोनेरी किनार बहुतेक कुटुंबांना शोभते; मुख्य मजकूर साध्या काळ्या रंगात ठेवा, म्हणजे तो फोनवर नीट वाचता येईल. उदाहरणार्थ, Marriage Biodata Maker मध्ये गणपती (अनेक शैलींमध्ये), श्री, ओम, स्वस्तिक, कलश आणि शिवलिंग ही बोधचिन्हे आहेत, आणि त्यात बायोडाटा हिंदी, मराठी, गुजराती, तमिळ आणि इतर नऊ भाषांमध्ये लिहिता येतो.
हिंदू बायोडाटामधील सामान्य चुका
- आठवणीतून लिहिलेली जन्मवेळ — पत्रिकेसाठी “सकाळी साधारण 6 च्या सुमारास” एवढे पुरेसे नाही
- राशी म्हणून सूर्यराशी (लिओ, व्हर्गो) लिहिणे
- उमेदवाराचे स्वतःचे गोत्र म्हणून आईचे गोत्र लिहिणे
- “मंगळ:” रिकामे सोडणे, ज्याचा कुटुंबे “मांगलिक आहे, पण सांगत नाहीत” असा अर्थ घेतात
- “वर्ण: गोरा” अशी ओळ — वर्णाचा उल्लेख पूर्णपणे टाळा
- तीन स्मरणाच्या ओळी आणि प्रत्येक कोपऱ्यात देवांची क्लिप-आर्ट चित्रे
डिझाइन केलेला हवा आहे?
ॲपमध्ये एका मिनिटात बनवा — 19 डिझाइन, 13 भाषा, प्रिंटसाठी तयार PDF.
शेवटचे अपडेट 22 सप्टेंबर 2026 · Biodata for Marriage टीम
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
हिंदू लग्नाच्या बायोडाटाच्या सर्वात वर काय लिहितात?
हिंदू बायोडाटा फॉरमॅटचा योग्य क्रम कोणता?
हिंदू लग्नाच्या बायोडाटामध्ये गोत्र लिहिणे आवश्यक आहे का?
मुलीने तिच्या बायोडाटामध्ये कोणते गोत्र लिहावे?
पत्रिकेच्या तपशिलांशिवाय हिंदू बायोडाटा बनवता येतो का?
पुढच्या 10 मिनिटांत तुमचा बायोडाटा बनवा
सुरुवात मोफत. सर्व 13 भाषांमध्ये Classic Frame, साइन-अपची गरज नाही.
मोफत ॲप मिळवा